वाहन धारकांनो सावधान आत्ताच जवळ ठेवा हा दाखला अन्यथा होऊ शकतो मोठा दंड

रस्ते अपघातासाठी दारू, अतिवेग या गोष्टी जबाबदार असल्या तरी वाहन रस्त्यावर धावत असताना ते तांत्रिक दृष्ट्या फिट आहे की नाही हे तपासणे जसे अनिवार्य आहे.तसेच तुमच्या वाहनांमुळे प्रदूषण पसरून पर्यावरणाला धोका आहे काय ? हे तपासणे देखील महत्वाचे आहे. पण आपल्या देशात नियम फार काळ काही चालत नाहीत.परंतु आता सरकारने कुठल्याही वाहन धारकांकडे पीयूसी असणे आवश्यक असल्याचा नियम बनवला आहे. या नियमांचे उल्लघन केल्यास सरळ १० हजार रु.दंड आहे.आणि यावर आता डिजिटल देखरेख ठेवली जाणार आहे.
प्रत्येक वाहनासाठी पीयूसी का अनिवार्य आहे?
वाढत्या वायू प्रदूषणामुळे शहरांमधील हवेची गुणवत्ता खालावत चालली आहे. या समस्येवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी सरकारने पीयूसी प्रमाणपत्र असणे बंधनकारक केले आहे. हे प्रमाणपत्र या गोष्टीचा पुरावा असते की तुमचे वाहन निर्धारित मानकांपेक्षा जास्त धूर किंवा विषारी वायू सोडत नाही. मग ती तुमची दुचाकी असो, स्कूटर, कार, ऑटो रिक्षा किंवा एखादा मोठा ट्रक रस्त्यावर धावणाऱ्या प्रत्येक इंधनावरील वाहनासाठी वैध पीयूसी असणे अनिवार्य आहे. जर तुमचे वाहन वैध प्रमाणपत्राशिवाय रस्त्यावर धावताना आढळले, तर मोटर वाहन कायद्यानुसार पहिल्याच गुन्ह्यासाठी मोठा दंड आणि अत्यंत गंभीर प्रकरणांमध्ये थेट तुरुंगवासाची तरतूद देखील करण्यात आली आहे.
अवघ्या १० मिनिटांची सोपी प्रक्रिया आणि नाममात्र खर्च
अनेक वाहनधारकांना असे वाटते की पीयूसी काढणे म्हणजे सरकारी कार्यालयात चकरा मारणे किंवा एखादी किचकट आणि वेळखाऊ प्रक्रिया पूर्ण करणे आहे. पण वास्तविकता अत्यंत सोपी आहे. हे प्रमाणपत्र तुम्ही तुमच्या जवळच्या कोणत्याही अधिकृत उत्सर्जन चाचणी केंद्रावरून किंवा राष्ट्रीय महामार्गांवरील पेट्रोल पंपांवरून सहज मिळवू शकता. तेथील कर्मचारी वाहनाच्या सायलेन्सरमध्ये एक कॉम्प्युटराईज्ड मशीन पाईप टाकून धुराची आणि उत्सर्जित वायूंची ऑटोमॅटिक तपासणी करतात. ही संपूर्ण चाचणी पूर्ण होऊन डिजिटल प्रमाणपत्र हातात येण्यासाठी अवघे १० ते १५ मिनिटे लागतात. यामध्ये दुचाकी वाहनांसाठी साधारणपणे ७० ते ८० रुपये खर्च येतो, तर कार किंवा मोठ्या वाहनांसाठी १०० ते १५० रुपयांपर्यंत नाममात्र शुल्क आकारले जाते.
credit – social media and Twitter
हायटेक यंत्रणा: रस्त्यावर न थांबवता थेट घरी येणार ई-चलन
जर तुम्हाला वाटत असेल की वाहतूक पोलीस रस्त्यावर तपासणी करत नाहीत, तर आपण दंडापासून वाचू शकतो, तर हा तुमचा सर्वात मोठा गैरसमज आहे. कारण आता देशातील अनेक प्रमुख शहरांमध्ये वाहतूक विभागाने ‘डिजिटल देखरेख’ (Digital Surveillance) प्रणाली कार्यान्वित केली आहे. आरटीओचे (RTO) मध्यवर्ती सर्व्हर थेट वाहन डेटाबेसशी जोडलेले आहेत. जशी तुमच्या गाडीच्या पीयूसीची वैधता संपते, तशी सिस्टीम स्वयंचलितपणे त्याचा मागोवा घेते आणि हायटेक कॅमेऱ्यांच्या मदतीने किंवा डेटा ट्रॅकिंगद्वारे थेट वाहन मालकाच्या नोंदणीकृत मोबाईल नंबरवर ई-चलन (E-Challan) पाठवले जाते. त्यामुळे रस्त्यावरील पोलिसांची नजर चुकवणे आता पुरेसे राहिलेले नाही.
तुमची पीयूसी प्रत नेहमी अपडेट ठेवा
अनेकदा तांत्रिक बिघाडामुळे किंवा सिस्टीमच्या चुकीमुळे वैध पीयूसी असतानाही चुकीचे चलन कापले जाण्याच्या घटना घडतात. अशा वेळी जर तुमच्याकडे पीयूसीची वैध डिजिटल किंवा कागदी प्रत असेल, तर तुम्ही वाहतूक विभागाच्या अधिकृत पोर्टलवर किंवा न्यायालयात त्या चलनाविरुद्ध ऑनलाइन तक्रार नोंदवून ते रद्द करून घेऊ शकता. सुरक्षित आणि चिंतामुक्त प्रवासासाठी सर्वोत्तम उपाय म्हणजे आपल्या मोबाईलमध्ये ‘mParivahan’ किंवा ‘DigiLocker’ अॅपमध्ये पीयूसीची डिजिटल प्रत नेहमी अपलोड करून ठेवावी आणि त्याची वैधता संपण्याच्या दोन दिवस आधीच त्याचे नूतनीकरण करून घ्यावे. अवघ्या काही रुपयांचा हा कागदाचा तुकडा तुम्हाला हजारो रुपयांच्या दंडापासून आणि नाहक कायदेशीर त्रासापासून वाचवू शकतो.




