जर तुमचे पालक त्यांच्या आरोग्याची आणि पोषणाची काळजी घेत नसतील तर ती तुमची जबाबदारी बनते. त्यांनी प्रथिने देणारे हे ५ आवश्यक पदार्थ खावेत याची खात्री करा.
हे त्यांच्या स्नायूंच्या पुनर्प्राप्तीसाठी, हाडांच्या मजबुतीसाठी, ऊर्जेसाठी आवश्यक आहेत. डॉ. शुभम वत्स यांनी याबद्दल माहिती दिली आहे.
आई-वडील झाल्यानंतर अनेकजण मुलांच्या संगोपनात आणि त्यांच्या भविष्याची चिंता करण्यात इतके व्यस्त होतात की, स्वतःच्या आरोग्याकडे त्यांचे दुर्लक्ष होते. विशेषतः चाळीशीनंतर शरीरातील स्नायूंची झीज वेगाने होऊ लागते, ज्याला वैद्यकीय भाषेत ‘सार्कोपेनिया’ म्हणतात. या काळात प्रथिनांची कमतरता भासल्यास हाडे कमकुवत होणे, रोगप्रतिकारशक्ती कमी होणे आणि थकवा जाणवणे यांसारख्या समस्या उद्भवतात.
गॅस्ट्रोएन्टेरोलॉजिस्ट डॉ. शुभम वत्स यांनी पालकांसाठी ५ महत्त्वाचे प्रोटीनयुक्त पदार्थ सुचवले आहेत, ज्याचा समावेश त्यांच्या रोजच्या आहारात करणे आवश्यक आहे. हे पदार्थ नैसर्गिक प्रोटीन, कॅल्शियम व व्हिटॅमिन्सने भरलेले असल्यामुळे हाडांची झीज होऊ लागल्यानंतर ही कमी सहज भरून काढली जाऊ शकते. यासाठी वेगळे कोणते सप्लीमेंट्स घेण्याची गरज भासत नाही.अंडी
डॉक्टरांच्या मते, अंडी हा प्रथिनांचा सर्वात शुद्ध आणि उत्कृष्ट स्रोत आहे. अंड्यातील प्रथिने शरीरात सहजपणे शोषली जातात, ज्यामुळे स्नायूंची दुरुस्ती आणि रिकवरी वेगाने होते. अनेकदा शाकाहारी आणि मांसाहारी वादात अंडी दुर्लक्षित राहतात, पण प्रथिनांच्या गुणवत्तेचा विचार करता, अंडी हे पालकांसाठी एक वरदान आहे. रोजच्या नाश्त्यात किमान एका उकडलेल्या अंड्याचा समावेश केल्यास शरीराला आवश्यक असलेली अमिनो ॲसिड्स मिळतात आणि दिवसभर ऊर्जा टिकून राहते.
दही किंवा ग्रीक योगर्ट
वयानुसार पचनशक्ती कमकुवत होत जाते, अशा वेळी दही किंवा ग्रीक योगर्ट हा एक उत्तम पर्याय आहे. हे पदार्थ केवळ प्रथिनांनी समृद्ध नसून त्यात ‘प्रोबायोटिक्स’ भरपूर प्रमाणात असतात. दही पोटाला थंडावा देते आणि आतड्यांचे आरोग्य सुधारते, ज्यामुळे अन्नाचे पचन नीट होते आणि रोगप्रतिकारशक्ती वाढते. ग्रीक योगर्टमध्ये साध्या दह्यापेक्षा जास्त प्रोटीन असते, त्यामुळे पालकांच्या आहारात याचा समावेश केल्यास त्यांना दुहेरी फायदा मिळतो.
पनीर किंवा टोफू
चाळीशीनंतर हाडे ठिसूळ होण्याची शक्यता वाढते, विशेषतः महिलांमध्ये हा धोका जास्त असतो. पनीर आणि टोफू हे दोन्ही पदार्थ कॅल्शियम आणि प्रथिनांनी परिपूर्ण असतात. हे पदार्थ मऊ असल्यामुळे वयस्कर व्यक्तींना ते चावून खाण्यास सोपे जातात. पनीरमधील कॅल्शियम हाडांची घनता टिकवून ठेवण्यास मदत करते, तर टोफू (सोया पनीर) हा प्रथिनांचा एक उत्कृष्ट प्लांट-बेस्ड पर्याय आहे. या दोन्ही पदार्थांमुळे स्नायूंच्या मजबुतीसोबतच सांधेदुखीपासूनही संरक्षण मिळते.
मूग किंवा मसूर डाळ
भारतीय स्वयंपाकघरात डाळींना अनन्यसाधारण महत्त्व आहे आणि वाढत्या वयानुसार मूग किंवा मसूर डाळ सर्वात फायदेशीर ठरते. या डाळी पचायला अत्यंत हलक्या असतात आणि त्यातून शरीराला वनस्पती-आधारित प्रथिने मिळतात. ज्यांना गॅस किंवा अपचनाचा त्रास होतो, त्यांच्यासाठी मूग डाळ हा एक सुरक्षित आणि पौष्टिक पर्याय आहे. डाळींमध्ये फायबरचे प्रमाणही चांगले असते, जे रक्तातील साखर आणि कोलेस्ट्रॉल नियंत्रित ठेवण्यास मदत करते, ज्यामुळे पालकांचे हृदय आरोग्य सुरक्षित राहते.
मासे किंवा चिकन सूप
मासे किंवा चिकन सूप हे केवळ प्रथिनांचे स्रोत नाहीत, तर ते हृदय आणि सांध्यांच्या आरोग्यासाठीही उत्तम आहेत. केवळ १०० ग्रॅम मासे किंवा चिकनमधून २५ ते ३० ग्रॅम उच्च दर्जाचे प्रथिने मिळतात. माशांमध्ये असलेले ‘ओमेगा-३ फॅटी ॲसिड्स’ सांध्यांमधील लवचिकता टिकवून ठेवतात आणि हृदयाचे आजार रोखतात. जर पालकांना जड अन्न पचत नसेल, तर त्यांना चिकन किंवा फिश सूप देणे अधिक फायदेशीर ठरते, कारण ते पचायला सोपे असते आणि त्यातून त्वरित पोषण मिळते.
टिप : हा लेख केवळ सामान्य माहितीच्या उद्देशाने आहे. हा वैद्यकीय सल्ला, निदान किंवा उपचारांचा पर्याय नाही. अधिक तपशीलांसाठी नेहमी आपल्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या. लेखातील माहितीची अचूकता, विश्वासार्हता किंवा परिणामकारकतेची जबाबदारी नवप्रहार घेत नाही.
